Contactor Là Gì? Cấu Tạo, Nguyên Lý và Ứng Dụng Của Contactor

Contactor là gì?

Contactor là một trong những bộ phận chính của mạch điện dùng để đóng cắt thường xuyên cách mạch điện động lực. Contactor được áp dụng nhiều để điều khiển các thiết bị như động cơ, máy biến áp, máy sưởi, hệ thống chiếu sáng, v.v. thông qua công tắc. Vậy contactor hoạt động đóng ngắt như thế nào? Hãy cùng Antshome tìm hiểu sâu hơn về contactor là gì và tầm quan trọng của contactor nhé! 

Contactor là gì?

Contactor là một thiết bị đóng ngắt mạch điện thông qua cơ cấu điện từ. Contactor cũng tương tự như rơ le điện từ nhưng contactor có thể mang dòng điện lớn lên đến 12500A. Chúng không thể bảo vệ dòng điện khỏi ngắn mạch hay quá tải, tuy nhiên chúng có thể ngắt dòng điện một khi cuộn dây bị chập. 

Bài viết liên quan: Transistor là gì?

Cấu tạo của contactor

Contactor có 3 bộ phận chính: 

  • Nam châm điện: Nam châm điện bao gồm cuộn dây dùng để tạo ra lực hút nam châm, lõi sắt và lò xo có tác dụng đẩy phần nắp trở về vị trí ban đầu.
  • Buồng dập hồ quang: Khi chuyển mạch, hồ quang điện sẽ xuất hiện làm chập, cháy nên cần hệ thống dập hồ quang bảo vệ mạch. Chúng có thể được làm từ nhiều loại vật liệu khác nhau như nylon 6, Bakelite hay nhựa nhiệt rắn
  • Hệ thống tiếp điểm: Chức năng chính của bộ phận này là mang dòng điện đến các điểm khác nhau bên trong mạch điện. Hệ thống tiếp điểm gồm có tiếp điểm chính và tiếp điểm phụ. Tiếp điểm chính có khả năng cho dòng điện lớn đi qua còn tiếp điểm phụ cho phép dòng điện nhỏ hơn 5A chạy qua.
Cấu tạo contactor

Contactor bao gồm hai lõi sắt, trong đó một lõi là cố định và lõi còn lại chứa cuộn dây di động. Contactor có 6 tiếp điểm, trong đó có 3 lõi cố định và 3 lõi di động. Các tiếp điểm được làm từ một loại hợp kim đặc biệt giúp chịu được dòng điện cao khi khởi động và chịu được nhiệt độ cao. Ngoài ra, chúng có một lò xo được đặt ở giữa cuộn dây và lõi di động chứa các tiếp điểm phụ. Các tiếp điểm phụ này có hai loại đó là tiếp điểm thường mở và tiếp điểm thường đóng. 

Tiếp điểm thường đóng có 2 tiếp điểm nối nhau tạo thành một mạch kín giúp dòng tải có thể truyền qua một cách dễ dàng. Ngược lại, tiếp điểm thường mở là loại tiếp điểm không có điểm chung làm mạch bị hở nhằm ngắt mạch điện. 

Nguyên lý hoạt động của contactor

Nguyên lý hoạt động của contactor tương đối đơn giản. Dòng điện chạy qua contactor kích hoạt nam châm điện. Khi đó, nam châm điện sẽ tạo ra từ trường giúp hút phần lõi từ di động và hình thành mạch từ kín. Nhờ bộ phận liên động giữa lõi từ di động và hệ thống tiếp điểm sẽ làm cho tiếp điểm chính đóng lại và các tiếp điểm phụ chuyển đổi trạng thái. Đối với tiếp điểm thường đóng sẽ mở ra và tiếp điểm thường mở sẽ đóng lại. Vì các contactor được thiết kế để đóng/mở nhanh chóng nên chúng có thể chịu được tải lớn. 

Dòng điện đầu vào của contactor có thể là dòng điện một chiều (DC) hoặc dòng điện xoay chiều (AC). Với dòng điện xoay chiều, contactor được trang bị cuộn dây tạo bóng, bằng không sẽ bị nhiễu mạnh mỗi khi dòng điện xoay chiều đổi chiều dòng điện. Dòng điện một chiều không bị ảnh hưởng vì dòng điện từ luôn cố định. 

Tìm hiểu thêm: Điện 1 pha khác điện 3 pha như thế nào?

Có những loại contactor nào?

Contactor điện từ (Magnetic Contactor)

Contactor điện từ

Đây là loại contactor thông dụng và hiệu quả nhất. Contactor này hoạt động theo nguyên lý điện từ nên không cần can thiệp thủ công của con người. Với những công nghệ tiên tiến hiện nay, contactor điện từ có thể được điều khiển từ xa, giúp đảm bảo an toàn tốt hơn. Contactor điện từ chỉ cần một lượng nhỏ năng lượng để đóng/mở, do đó chúng mang lại hiệu quả điện năng. 

Công tắc lưỡi dao (Knife Blade Switch)

knife blade switch contactor

Công tắc lưỡi dao là loại contactor sơ khai, được giới thiệu vào đầu thập niên 1800. Nó được sử dụng để điều khiển động cơ điện Công tắc lưỡi dao bao gồm một dải kim loại dùng để ngắt hoặc nối dòng điện. Một người phải luôn đứng cạnh công tắc lưỡi dao để kéo tấm kim loại đó lên hoặc xuống. Vì phương pháp này không đảm bảo an toàn nên chúng đã không còn được sử dụng. 

Contactor thủ công (Manual Contactor)

Contactor thủ công

Sau khi thấy công tắc lưỡi dao quá nguy hiểm, contactor thủ công được phát minh. Một số tính năng cải tiến của contactor thủ công đó là: 

  • Hoạt động an toàn hơn. 
  • Chúng được bao bọc kỹ càng để tránh ảnh hưởng của ngoại cảnh. 
  • Kích thước của contactor này nhỏ gọn hơn. 
  • Mặc dù vậy, chúng vẫn phải được điều khiển bằng tay. 

Ưu điểm của contactor

Contactor có những ưu điểm sau: 

  • Giúp đóng/ngắt mạch điện nhanh chóng. 
  • Có thể sử dụng cho cả dòng điện xoay chiều và dòng điện một chiều. 
  • Có kết cấu và vận hành đơn giản. 

Nhược điểm của contactor

Contactor có những nhược điểm sau: 

  • Trong trường hợp không có từ trường, cuộn dây có thể bị cháy.
  • Các linh kiện thành phần dễ bị mài mòn khi tiếp xúc với hơi ẩm. 

Tìm hiểu thêm: Các bước xử lý chập điện nhanh chóng trong nhà

Ứng dụng của contactor

Contactor có những ứng dụng phổ biến sau: 

  • Điều khiển hệ thống chiếu sáng theo giờ quy định. 
  • Contactor cấp nguồn để khởi động động cơ. Contactor thường được kết hợp với rơ le nhiệt để bảo vệ quá tải cho động cơ. 
  • Contactor thay đổi chế độ hoạt động của động cơ từ sơ đồ hình sao khi khởi động sang sơ đồ tam giác khi động cơ đã vận hành ổn định, mục đích để giảm dòng khởi động.
  • Contactor Contactor được dùng trong hệ thống bù tự động được điều khiển bằng bộ điều khiển tụ bù đảm bảo đóng cắt các cấp tụ phù hợp với tải. 

Những câu hỏi thường gặp

Contactor và rơ le khác nhau như thế nào?

Rơ le:
– Rơ le dùng để đóng/ngắt mạch có điện áp thấp.
– Kích thước rơ le nhỏ.
– Một khi hư hỏng, không thể sửa chữa
Contactor:
– Contactor dùng để đóng/ngắt mạch có điện áp cao.
– Kích thước contactor lớn hơn.
– Có thể sửa chữa.

Công dụng của contactor là gì?

Contactor đóng vai trò như một công tắc để chuyển tải công suất cao và bảo vệ động cơ.

Contactor thường đóng là gì?

Contactor thường đóng (NC) có nghĩa là hai tiếp điểm được kết nối tạo thành một mạch kín.

Làm thế nào để nối contactor 3 pha?

Sau đây là quy trình nối contactor 3 pha: 
1. Ngắt nguồn cung cấp điện. 
2. Ba dây pha của contactor được nối lần lượt với cổng điện T1, T2 và T3 của thiết bị. 
3. Nối lại nguồn điện và kiểm tra hoạt động.

Đội ngũ thợ tay nghề cao luôn có mặt khi bạn cần

logo dịch vụ sửa chữa điện nước antshome

 Hotline tư vấn: 091 692 1080 (Zalo)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Đặt dịch vụ đặt dịch vụ