CB là gì? Có những những loại cầu dao tự động nào?

E40A2501

Hầu hết trong gia đình chúng ta đều có thiết bị ngăn ngừa quá tải, giật điện hay rò điện mà chúng ta đã nghe qua như CB hay Aptomat. CB là kí tự viết tắt của “Circuit Breaker” trong tiếng Anh và trở thành tên gọi quy ước cho các loại cầu dao tự động. Ngoài ra, Aptomat cũng có nghĩa là cầu dao tự động nhưng có nguồn gốc từ tiếng Nga.

CB là gì?

CB hay Aptomat là thiết bị bảo vệ mạch điện khi xảy ra sự cố. Chức năng của nó là ngắt dòng điện có cường độ cao hơn mức quy định trong hệ thống điện, thường gây ra bởi vấn đề quá tải, ngắn mạch, sụt áp, v.v. Không những thế, CB còn thuận tiện trong việc đóng mở mạch điện bằng tay trong trường hợp chúng ta cần sửa chữa đường dây điện.

CB là gì

Cấu tạo CB như thế nào?

Mặc dù CB cho các loại điện áp thấp và trung áp có thiết kế riêng biệt cho loại cường độ dòng điện và điện áp đó, nhưng hầu hết các loại CB đều có 5 thành phần chính là:

  • Khung: Bảo vệ các bộ phận bên trong khỏi tác động bên ngoài.
  • Cơ cấu truyền động cắt CB: Là phương thức đóng mở cầu dao.
  • Tiếp điểm: Cho phép dòng điện chạy qua cầu dao khi đóng.
  • Buồng dập hồ quang: Dập hồ quang khi ngắt mạch điện do sự cố.
  • Móc bảo vệ: bảo vệ thiết bị điện không bị quá tải hay ngắn mạch.
cấu tạo CB

Khung

Bộ khung được thiết kế mang lại độ bền cần thiết để bảo vệ các bộ phần bên trong khỏi tác động bên ngoài và quá trình ngắt mạch. Khung có khả năng cách điện nhằm đảm bảo an toàn cho người dùng, tránh giật điện hoặc rò điện ra bên ngoài. Vì vậy, vỏ của bộ khung thường là kim loại hoặc các chất liệu cách nhiệt khác.

Cơ cấu truyền động cắt CB

Có hai loại cơ cấu truyền động cắt bao gồm cắt bằng tay hoặc cắt bằng cơ điện

  • Cắt bằng tay dành cho dòng điện nhỏ hơn 600A
  • Cắt bằng cơ điện dành cho dòng điện lớn lên đến 1000A

Tiếp điểm

CB thường có hai cấp tiếp điểm là tiếp điểm chính là tiếp điểm hồ quang, hoặc ba cấp tiếp điểm bao gồm tiếp điểm chính, tiếp điểm phụ và tiếp điểm hồ quang. Khi đóng mạch, tiếp điểm hồ quang đóng trước rồi lần lượt điểm tiếp phụ đến tiếp điểm chính. Còn khi ngắt mạch, tiếp điểm chính mở đến tiếp điểm phụ và cuối cùng là tiếp điểm hồ quang.

Tiếp điểm được thiết để để đối phó với hai sự cố chính:

  • Quá tải dòng
  • Ngắn mạch

Buồng dập hồ quang

Hồ quang điện là hiện tượng phóng điện qua khe hở của hai tiếp điểm. Buồng dập hồ quang điện có nhiệm vụ dập hồ quang ngay lập tức khi các tiếp điểm được mở ra trong quá trình ngắt mạch. Buồng dập hồ quang được chia ra thành nhiều ngăn để chia nhỏ hồ quang giúp dập chúng nhanh hơn.

Có 2 loại buồng dập thông dụng:

  • Buồng dập kiểu hở: dùng để cắt dòng lớn hơn 50kA hoặc điện áp trên 1000V.
  • Buồng dập kiểu nửa kín: có các lỗ thoát khí, chỉ dùng cho dòng nhỏ hơn 50kA.

Móc bảo vệ

Móc bảo vệ tác động lên cơ cấu truyền động cắt CB khi xảy ra quá tải mạch hay ngắn mạch. Móc bảo vệ bao gồm:

  • Móc bảo vệ quá dòng: bảo vệ thiết bị điện khỏi quá tải và ngắn mạch
  • Móc kiểu điện từ: gồm cuộn dây được móc trực tiếp với mạch chính để chịu dòng tải. Trường hợp quá tải, móc sẽ dập vào khớp, mở ra các tiếp điểm
  • Móc kiểu rơle nhiệt: Khi dòng điện quá tải sẽ phát sinh ra nhiệt khiến cho tấm kiếm loại của rơle dãn nở và dập vào khớp, mở ra các tiếp điểm
  • Móc bảo vệ sụt áp: gồm cuộn dây có tiết diện nhỏ mắc song song với mạch chính để chịu điện áp nguồn và có cơ chế như móc kiểu điện từ

Nguyên lý hoạt động của CB

Ở trạng thái bình thường khi mạch điện đóng, các tiếp điểm được kết nối với nhau bởi các móc nối cho phép dòng điện chạy qua. CB có thể được mở hoặc đóng (ON/OFF) bằng công tắc để đảm bảo các hoạt động bảo trì đường dây điện diễn ra an toàn.

Trong trường hợp rò điện, các tiếp điểm được tách rời theo cơ chế. Lúc này, dòng điện vẫn có thể chạy qua được nhờ hồ quang sản sinh trong quá trình. Dòng điện chỉ được ngắt khi buồng dập hồ quang dập hồ quang hoàn toàn, nếu không sẽ gây cháy nổ cuộn dây và mạch điển khiển. Vì vậy, thời gian CB ngắt điện phù thuộc vào thời gian hồ quang được dập tắt.

Đọc thêm: Nên Chọn Cầu Chì Hay Cầu Dao Tự Động Cho Nhà Bạn?

Các loại CB trên thị trường

CB chủ yếu được phân loại dựa trên mức điện áp quy định. Nếu có mức điện áp dưới 1000V thì được gọi là CB điện áp thấp, còn CB điệp áp cao là khi nó có thể chịu được mức điện áp trên 1000V. Các loại CB trên thị trường bao gồm:

  • ACB (Air Circuit Breaker): Máy cắt không khí
  • VCB (Vacuum Circuit Breaker): Máy cắt chân không
  • OCB (Oil Circuit Breaker): Mát ngắt mạch dầu
  • MCB (Miniature Circuit Breaker): Aptomat tép, dùng để ngắt mạch quá tải thấp, dưới 100A
  • MCCB (Moulded Case Circuit Breaker): Aptomat khối, dùng để ngắt mạch quá tải lớn, lên tới 80kA
  • RCCB (Residual Current Circuit Breaker): Aptomat chống giật, là loại có kích thước cỡ MCB 2P, 4P. Có chức năng ngăn ngừa cháy nổ – hỏa hoạn cho sự cố rò dòng trong hệ thống điện
  • RCBO( Residual Current Circuit Breaker with Over current Protection): là thiết bị chống dòng rò với kích cỡ MCB 2P nhưng có thêm khả năng bảo vệ quá dòng
  • ELCB (Earth Leakage Circuit Breaker): Là một thiết bị dùng để cắt nguồn điện nếu như phát hiện ra dòng điện rò rỉ xuống đất

Ứng dụng của CB trong thực tiễn

Mỗi loại CB sẽ được sử dụng vào những mục đích khác nhau

  • VCB có khả năng chịu được điện áp cao. Với đặc tính bền, không yêu cầu bảo trì cao, VCB rất phù hợp với nhưng hệ thống yêu cầu điện áp từ 11kV đến 33kV.
  • ACB được dùng để cắt điện tổng cho phía hạ áp của trạm biến áp với tải dòng lớn hơn 400A
  • MCCB được dùng với dòng hạ áp có thể cắt dòng lên đến 2400A
  • MCB là loại phổ biến cho gia đình chúng ta nhất vì thiết bị này được sử dụng cho các dòng tải thấp. 
  • RCCB, RCBO, ELCB dùng để bảo vệ chống dòng rò, đảm bảo an toàn cho người nhất.
Ứng dụng của CB

Với đội ngũ sửa chữa điện nước, điện lạnh lành nghề chuyên nghiệp xuất thân từ các dự án thầu resort, khách sạn, Antshome sẽ hỗ trợ bất kỳ vấn đề kĩ thuật nào của bạn. Hãy liên hệ chúng tôi ngay để được tư vấn sửa chữa tận tâm, nhanh chóng!

Đội ngũ thợ tay nghề cao luôn có mặt khi bạn cần

logo dịch vụ sửa chữa điện nước antshome

 Hotline tư vấn: 091 692 1080 (Zalo)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Đặt dịch vụ đặt dịch vụ